Doorlaatpost 90, Schiphol

Per 2030 wil Schiphol bij verbouwingen of onderhoud van gebouwen en faciliteiten op eigen terrein geen restafval meer produceren en zoveel mogelijk hergebruiken. Bij de Doorlaatpost 90 is dat nu al gelukt. De nieuwe voorziening voor het controleren van de bewegingen van voertuigen en personen op Schiphol is gebouwd met de elementen en materialen uit zes afgedankte gebouwen van de luchthaven.

De doorlaatpost 90, DLP 90, bestaat uit een lodge voor het securitypersoneel, een gebouwtje voor uitgifte van passen, en rijbanen voor voetgangers en voertuigen. Het ensemble huist onder één doorlopende overkapping.

Bij en ín het ontwerp, een co-creatie van Benthem Crouwel Architects en BAM Bouw en Techniek, is hergebruik leidend. Materiaalkeuzes bij het ontwerp en de uiteindelijke toepassingen in de bouwpraktijk zijn ingegeven door de materialen die zijn vrijgekomen uit een drietal voormalige kantoorgebouwen en een drietal oude vrachtloodsen op de luchthaven.

Parallel ontwerpen en ontmantelen

Het ontwerpen aan de doorpost is al vroeg begonnen, gelijktijdig met de start van de (circulaire) sloop van de donorgebouwen. Hierdoor is het ontwerp van de doorlaatpost optimaal afgestemd op de vrijkomende elementen en materialen. De demontage van de oude gebouwen en het ontwerpen van de nieuwbouw hebben vervolgens gelijke tred gehouden.

De zes bron-gebouwen zijn met zorg ontmanteld tot op de oorspronkelijke onderdelen. Van elk onderdeel is geregistreerd waar ’t heeft gezeten en in welke staat het verkeert. Daarna is bouwkundig beoordeeld of en hoe de onderdelen herbruikbaar zijn in een nieuw project.

Sommige materialen en elementen uit de donorgebouwen zijn elders hergebruikt óf gerecycled. Zo is de dakbedekking van enkele oude panden verwerkt in asfalt voor Rotterdam The Hague Airport. Maar het leeuwendeel van de ‘leftovers’ heeft een tweede kans gekregen in DLP 90.

Grondige update

De stalen draagconstructie van de overkapping bestaat voor een goed deel uit de elementen die eerder zaten in de staalconstructie van de oude loods op dezelfde locatie. Na zorgvuldige demontage van deze loods zijn de elementen tijdelijk opgeslagen en onderzocht op geschiktheid en kwaliteit voor hergebruik.

In de werkplaats van de staalbouwer van dienst, Vic Obdam Staalbouw, heeft het donorstaal een grondige update gekregen. De bestaande conservering is verwijderd, nieuwe kop- en voetplaten aangelast en onnodige verbindingen zijn weggehaald. Gaten zijn dichtgelast, beschadigingen hersteld en waar nodig is nieuw staal toegevoegd.

50 Procent donorstaal

Enkele vakwerken van weleer zijn zelfs één-op-één, direct als vakwerk, teruggekeerd in de overkapping van de doorlaatpost. De kapconstructie bestaat uit primaire vakwerkliggers met secundaire stalen liggers met daarop stalen dakplaten, afgewisseld met lichtdoorlatende zonnepanelen voor de eigen energievoorziening van de post.

De security-lodge is opgebouwd uit stalen portalen die onderling in lengterichting zijn gekoppeld en hun stabiliteit ontlenen aan verbanden in de langsgevel. Tussen de portalen lopen stalen dakliggers met haaks daarop de stalen dakplaat.

In totaal is in de constructies van DLP 90 zo’n 150 ton staal verwerkt. De helft hiervan is donorstaal.

BCI: 68 procent

Uiteindelijk zijn nagenoeg alle componenten van de doorlaatpost het resultaat van hergebruik: niet alleen de constructie, maar ook gevelbeplating, ramen en deuren, de keuken, het sanitair en de ledverlichting. Op basis van de Building Circularity Index (BCI) is het nieuwe gebouw voor 68 procent circulair. De hoogst haalbare score is 80 procent.