Projectgegevens

Avignonlaan 11, Eindhoven

7.040 m2/m1

Start bouw: 01/11/2019
Opgeleverd: 01/07/2021

Onderwijsgebouw

Hergebruik/herbruikbaarheid:
Componenten of elementen uit bestaande staalconstructies

Ruimtelijk-functionele doel:
Vervanging bestaand gebouw/bouwwerk

Documenten

Geen documenten beschikbaar

De Avenir, Aloysius-stichting vestiging Eindhoven

Aloysius Stichting, een organisatie voor speciaal onderwijs, heeft er in Eindhoven een eigentijdse vestiging bij. Voor het nieuwe onderkomen aan de Avignonlaan heeft opdrachtgever Gemeente Eindhoven de lat hoog gelegd als ’t aankomt op duurzaamheid en circulariteit. De grote ambities hebben onder meer geresulteerd in direct hergebruik van de elementen van het staalskelet van het voormalige schoolgebouw in het staalskelet van het nieuwe schoolgebouw.

De nieuwbouw biedt plaats aan zo’n 600 leerlingen en leent zich voor een breed assortiment aan speciaal-onderwijsactiviteiten, zowel nu als in de nabije of verre toekomst. Dankzij de open plattegronden zonder vaste, dragende scheidingswanden zijn alle ruimten op elk gewenst moment anders in te delen. Daarmee gaat het gebouw een lange economische levensduur tegemoet.

Liggers als kolommen

Ook in een ander opzicht is het gebouw duurzaam. De stalen hoofddraagconstructie van het gebouw is voor een flink deel samengesteld uit elementen van het staalskelet van het vroegere schoolgebouw op de locatie. Dit gebouw is zorgvuldig ontmanteld waarna de oude stalen liggers een tweede leven hebben gekregen als kolommen in het staalskelet van de nieuwbouw. Daartoe zijn steeds meerdere liggers gebundeld tot een kolom. Langere liggers zijn ‘in stukken geknipt’.

Het staalskelet is compleet met nieuwe stalen liggers, geïntegreerd in de kanaalplaatvloeren op de verdiepingen. De begane-grondvloer is in het werk gestort. De dragende gevels zijn uitgevoerd in kalkzandsteen.

42% hergebruik, 85% herbruikbaarheid

Naast het staal zijn nog meer elementen en materialen uit het gesloopte schoolgebouw hergebruikt in de nieuwe school. Zo zijn de aluminium kozijnen geremonteerd in de gevels van één van de patio’s en de houten latjes teruggekeerd als afwerking van plafonds en balustrades. Andere materialen van het donorgebouw hebben een andere bestemming gekregen. De plafondplaten, bijvoorbeeld, zijn opnieuw gebruikt bij een project tijdens de Dutch Design Week. Uit een donorgebouw in Tilburg komt het EPS, dat is hergebruikt voor het isoleren van de begane-grondvloer van de school

Al met al is 42 procent van alle materialen in het nieuwe schoolgebouw al eens eerder toegepast. Bovendien geldt voor 85 procent van alle materialen een circulair toekomstscenario, bijvoorbeeld in de vorm van direct hergebruik (als element) of recycling (als ‘grondstof’ bij de productie van nieuwe materialen).

Licht en rust

De twee patio’s in het schoolgebouw zijn de vertrekpunten geweest voor het ruimtelijk-functioneel ontwerp. Alle verblijfsruimten, van de lokalen tot de kantoren, zijn ‘gelinkt’ aan een patio, waardoor ze stuk voor stuk voldoende daglicht ontvangen. Daarnaast zorgen de patio’s voor omsloten ruimten die de rust leveren die leerlingen in het speciaal onderwijs nodig hebben.

Om dezelfde reden bieden de lokalen wel zicht van binnen naar buiten, maar niet van buiten naar binnen. Een rustieke kleinschaligheid is gegenereerd door elk onderwijsdomein in een eigen cluster met eigen entree onder te brengen. Dankzij meerdere neven-entrees en de centrale ligging van de ontvangsthal met hoofdentree blijven de loopafstanden beperkt.

Het buitengebied is deels verhard, waardoor ’t tegelijkertijd dienstdoet als parkeerterrein én speelplein.

Geen video beschikbaar

Projectpartners

Opdracht

Gemeente Eindhoven

Architectuur

RoosRos Architecten

Constructief ontwerp

IMd Raadgevende ingenieurs

Hoofduitvoering

Dura Vermeer Bouw Zuid

Staalconstructies

Mostako Staalbouw

Fotografie

Impressies: RoosRos en IMd • Foto's: RoosRos en Dura Vermeer

Ervaringen projectpartners

Welke vorm van hergebruik/herbruikbaarheid van staal is in dit project (het meest) toegepast?
Componenten of elementen uit bestaande staalconstructies
Wat was het voornaamste, overkoepelende ruimtelijk-functionele doel van het hergebruik in het project?
Vervanging bestaand gebouw/bouwwerk
Wat was de belangrijkste duurzaamheidsambitie of -motief voor hergebruik in het project?

Het ontwerp van een flexibel, energieneutraal en toekomstgericht schoolgebouw afstemmen op het hergebruik van bouwkundige en constructieve onderdelen uit gesloopte schoolgebouwen.

Hoe is het zoeken en inventariseren van mogelijk herbruikbare staalconstructiedelen verlopen?

Welke materialen geschikt zijn voor hergebruik, is grondig onderzocht aan de hand van de oogstlijst van New Horizon, de inventarisatie van Cirdax en een rondgang op locatie. Op basis van grondig archiefonderzoek is het beschikbare donorstaal in kaart gebracht. Op grond hiervan zijn oogsttekeningen gemaakt met overzichten van de beschikbare en bruikbare staalprofielen.

Materialen die zich minder leenden voor hergebruik in de school, maar op zich wel herbruikbaar zijn, zijn in samenwerking met het Urban Mining Collective (New Horizon) overgebracht naar andere hergebruiksbestemmingen. Zo zijn de plafondplaten uit de oude school terechtgekomen in een project op de Dutch Design Week in Eindhoven.

Uit welke bron(nen) zijn de herbruikbare constructiedelen voornamelijk ‘geoogst’?
Donorskelet / sloopgebouw / -bouwwerk
Was van de herbruikbare constructiedelen voldoende technische informatie beschikbaar?

Ja.

Is bij het beoordelen van de constructiedelen op geschiktheid voor hergebruik, gebruik gemaakt van de 'NTA 8713 Hergebruik van constructiestaal'?
Nee
Hoe zijn de kwaliteiten / geschiktheid van de constructiedelen voor hergebruik beoordeeld?

Onder meer aan de hand van archiefmateriaal en visuele controles. Uit de bestaande constructie zijn veel lange en relatief zware liggers geoogst. Deze gewalste staalprofielen (HE) bleken zelfs te voldoen bij knik in de slappe richting. De zwaardere profielen zijn onderaan toegepast, de lichtere bovenin.

Hebben de constructiedelen (bij DO of UO) nog bewerking/aanpassing ondergaan, t.b.v. het (veilig en verantwoord) hergebruik?
Ja, op grote schaal (veel/de meeste elementen)

Waaronder het bundelen van de profielen tot kolommen en evt inkorten van te lange profielen.

Is de ‘nieuwe’ constructie op zijn beurt geschikt voor hergebruik in de toekomst?
Ja.

Ruim drie kwart voor alle toegepaste materialen zijn in de toekomst te recyclen of hernieuwen dan wel als bouwdeel her te gebruiken. Dat geldt onder meer voor de stalen hoofddraagconstructie.

Zijn de (technische) gegevens van de constructiedelen vastgelegd in een materialenpaspoort?
Ja.
Zijn de geometrie van de hergebruikte constructiedelen, de posities in de ‘nieuwe’ constructie en de relaties met andere constructiedelen opgenomen in een (collectief toegankelijk en toepasbaar) 3D-model?
Ja.
In welke mate is binnen uw project sprake geweest van dit onderstaande ‘material driven design’? En hoe heeft u dat beleefd?

Het hergebruik van bestaande bouwkundige en constructieve elementen en materialen uit gesloopte of te slopen schoolgebouwen is vanaf het begin leidend geweest voor het nieuwe schoolgebouw. Het constructief ontwerp is afgestemd op de beschikbare profielen en hun kwaliteiten. Op grond hiervan zijn kleinere kolomafstanden in de gangwanden aangehouden.

Bij het ontwerpen o.b.v. hergebruik is een doelmatige samenwerking tussen verschillende disciplines essentieel. Hoe is die samenwerking in uw project georganiseerd en wat zijn daarbij uw bevindingen?

Mede op grond van de ‘harde’ duurzaamheidsdoelstellingen van de Gemeente Eindhoven en de schoolorganisatie zijn de projectpartners mede op duurzaamheidscriteria gekozen. In teamverband is besloten om zoveel mogelijk materialen uit het bestaande schoolgebouw opnieuw te gebruiken. Belangrijk onderdeel daarvan is het hergebruik van de staalconstructie van de oudbouw.

Heeft u nog aanvullende opmerkingen of suggesties?

Alle partijen vanuit de tender hebben in de kortst mogelijke tijd in bouwteamverband het ontwerp en de daadwerkelijke start van de uitvoering binnen de gestelde financiële randvoorwaarde gerealiseerd.