De Lievekamp, Oss

Het tijdelijke Scheveningse Zuiderstrandtheater beleeft een tweede, permanente gebruiksfase in het vernieuwde theater De Lievekamp in Oss. Na demontage en tijdelijke opslag is zo’n 80% van alle materialen, waaronder de complete constructie, hergebruikt voor de nieuwe grote theaterzaal.

In Scheveningen is het Zuiderstrandtheater in het najaar 2014 in gebruik genomen als voorlopige huisvesting voor het Nederlands Dans Theater, het Residentie Orkest en stichting Dans- en Muziekcentrum Den Haag. Het tijdelijk onderkomen was nodig, omdat de dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater, de vaste verblijfplaatsen van de gezelschappen aan het Spuiplein in het centrum van Den Haag, plaats moesten maken voor het omvangrijke multifunctionele cultuurcomplex Amare. Sinds het najaar van 2021 is Amare operationeel en daarmee het Zuiderstrandtheater overbodig geworden.

Zo is ’t ook altijd bedoeld. Het architectencollectief Thijs Mauve Architectuur, Groenland Architecten en Atelier Wouter Hilhorst heeft het gebouw in opdracht van de gemeente Den Haag ontworpen voor een gelimiteerde gebruiksperiode van vijf jaar. Om een circulaire ontmanteling van het pand en hergebruik van de onderdelen te faciliteren, heeft constructeur Aronsohn indertijd gekozen voor een staalskelet met kanaalplaatvloeren. De gevels en wanden van de zaal en de toneeltoren zijn opgebouwd uit 250 mm dikke betonpanelen. Hierdoor zijn de strenge akoestische eisen gehaald en de broedende vogels in het omliggende duinlandschap niet opgeschrikt door het geluid van de voorstelling.

In omgekeerde volgorde

Van het tijdelijke gebouw is nagenoeg het gehele casco opnieuw ingezet voor de nieuwe, grote zaal van De Lievekamp in Oss. Onder meer het staalskelet en de kanaalplaatvloeren, de betonnen gevels, stalen dakplaten en trappen zijn hergebruikt.

Lcp-circulair, een combinatie van circulair sloper Lagemaat en circulair ontwikkelaar cepezedprojects, heeft het tijdelijk theater in Scheveningen aangekocht van de gemeente Den Haag en binnen 9 maanden (de eerste drie kwartalen van 2023) gedemonteerd.

Aan de hand van de originele bouwtekeningen is de constructie in omgekeerde volgorde losgemaakt. Na inventarisatie en controle op compleetheid en eventuele beschadigingen zijn alle constructiedelen, gelabeld en wel, per vrachtwagen naar een tijdelijke opslag in Oss gebracht.

Tweede theaterleven

De Lievekamp wordt samen met het naburige kunstengebouw Muzelinck vernieuwd in het kader van de herontwikkeling van hry stadsgebied ten westen van het gemeentehuis van Oss.

Het ontwerp voor het vernieuwde theater is van architectenbureau cepezed dat hiervoor de krachten heeft gebundeld met PBTA, Nelissen en constructeur Aronsohn dat tevens tekent voor het constructief ontwerp van het Zuiderstandtheater.

Het bestaande theater De Lievekamp, een ontwerp van architectenbureau Geenen Oskam, dateerde van midden jaren ’60 en bezat een zaal met 660 stoelen. De tweelaagse aanbouw aan de westzijde – met de stadsbibliotheek op de begane grond – is in de jaren ’80 verbouwd en uitgebreid. In 2006 zijn aan de oostzijde en bij de entree aan de zuidkant onder meer twee zalen en een bar-/entreeruimte toegevoegd.

De constructie bestond hoofdzakelijk uit een betonskelet van kolommen, balken en wanden. De dakconstructie was opgebouwd uit stalen vakwerken en liggers, bekleed met Mevriet dakplaten. Onder het hele complex lag een half-verdiepte kelder, voorzien van verzwaarde stroken en poeren die zo de fundering op staal vormen.

Bij de ‘vernieuwbouw’ zijn alleen de betonnen kelder en de constructies van de bestaande grote zaal en toneeltoren behouden. De latere aanbouwen zijn of worden verwijderd, onder meer om plaats te maken voor woningen en commerciële voorzieningen.

Bijna 100% hergebruik

Aan de oostzijde is ruimte vrijgekomen voor het ‘tweede leven’ van het Zuiderstandtheater als de nieuwe grote zaal van het cultuurcomplex. Zowel de constructie als de voornaamste bouwkundige en theater-installatietechnische onderdelen hebben hun comeback gemaakt. Slechts 20 procent is niet herbestemd in Oss. Het grootste deel hiervan wordt hergebruikt in andere projecten. Uiteindelijk zijn in de Haagse badplaats alleen de fundering en een deel van de begane-grondvloer achtergebleven.

Verder vernieuwen

In Oss is de grote zaal toegerust met een nieuwe, verdiepte orkestbak, een nieuwe tribune en een balkon. Capaciteit: 950 stoelen. Daarmee is de vernieuwingsoperatie nog niet gedaan. Gevels, vloeren, binnenwanden en installaties van de bestaande bouw worden aangepast dan wel vernieuwd om te voldoen aan de actuele eisen op het gebied van duurzaamheid, thermische en akoestische isolatie, comfort en toegankelijkheid. Daarbij wordt de voormalige grote zaal, de Middenzaal, geprepareerd op multifunctioneel gebruik door een nieuwe, verlaagde en vlakke begane-grondvloer in te brengen, met een verrijdbare en opvouwbare tribune voor 350 toeschouwers.

Aan de zijde van de Raadhuislaan krijgt het theater nog een nieuwe beuk voor de nieuwe Vestzakzaal, geschikt voor kleinere voorstellingen en evenementen, en op de eerste verdieping een grote kolomvrije danszaal met volledig geïsoleerde wanden en (zwevende) vloer.

Als in 2027 ook de verbouwwerkzaamheden zijn afgerond, vormen oud en nieuw één architectonisch en functioneel geheel.