Projectgegevens

Sniepweg 13G, Waddinxveen

1.400 m2/m1

Start bouw: 01/09/2023
Opgeleverd: 18/02/2026

Ander type

(Sporthal)

Hergebruik/herbruikbaarheid:
Componenten of elementen uit bestaande staalconstructies

Ruimtelijk-functionele doel:
Vervanging bestaand gebouw/bouwwerk

Gouwehal, Waddinxveen

De Gouwehal, de nieuwe sportaccommodatie op het sportpark De Sniep in Waddinxveen, is toekomstbestendig, gasloos, energieneutraal én circulair. Niet alleen is het staalskelet van het 1.400 m2 grote en 7,4 m hoge gebouw geheel demontabel; een goed deel van de constructie bestaat uit ‘tweedehands’ stalen kolommen en liggers die eerder zijn gedemonteerd uit sloopgebouwen en vervolgens ‘geremonteerd’ in de Gouwehal-constructie.

De Gouwehal is de opvolger van sporthal De Dreef. Net als zijn voorganger staat de opvolger open voor zowel onderwijsinstellingen als sportclubs, maar dan wel op een nieuwe plek: op sportpark De Sniep, direct tegen het bestaande clubgebouw van voetbalvereniging ASW. Hierin zijn de kantine, douches en kleedruimten al aanwezig, waardoor de nieuwe hal ’t kan stellen zonder deze voorzieningen. Via een gang zijn clubgebouw en hal met elkaar gekoppeld.

Demontabel en remontabel

De gemeentelijke ambities voor een duurzame en toekomstbestendige hal zijn door Topos aangegrepen om een duurzame, toekomstbestendige én circulaire hal te ontwerpen, in samenwerking met InFit Beweegconcepten en in nauwe samenspraak met de gemeentelijk opdrachtgever.

Uitgangspunten en uiteindelijke wezenskenmerken van het gebouwontwerp zijn de energieneutraliteit en de- en remontabiliteit. Alle bestanddelen van de hal moeten relatief eenvoudig en schadevrij uit elkaar te halen zijn en weer in elkaar te zetten. Hierdoor kan de hal in de toekomst, bijvoorbeeld, in zijn geheel naar een andere locatie verhuizen of fungeren als donor van onderdelen en materialen aan nieuwe bouwprojecten als de Gouwehal zelf (ooit) overbodig is geworden.

De demontabiliteit en remontabiliteit zijn zondermeer van toepassing op de stalen hoofddraagconstructie van de hal. Een deel is nieuw, een deel is opgebouwd uit oude kolommen en liggers, afkomstig van gebouwen die in opdracht van de gemeente Waddinxveen zijn ontmanteld.

Om het traject van het oogsten, inspecteren, transporteren en remonteren vlot en succesvol te laten verlopen, zijn de krachten gebundeld met IMd Raadgevende Ingenieurs dat leunt op brede ervaring in direct hergebruik van staalconstructiedelen in nieuwe bouwprojecten. Geschikte oude stalen constructiedelen zijn voorafgaand aan het hergebruik in de Gouwehal gestraald om oude coatings (waaronder mogelijk ook chroom-6 houdende verf) te verwijderen. Daarna zijn ze afgewerkt met een duurzame antraciet coating.

De vliesgevel van de Gouwehal is, net als het staalskelet, demontabel en remontabel. Voor de gevel is een nieuw type aluminium profiel toegepast dat gemakkelijk losmaakbaar is en direct geschikt voor hergebruik.

Materiaal-divers hergebruik

Naast hergebruik zijn ook gerecyclede materialen ingezet. Zo is een groot deel van de binnenwanden afgewerkt met vilt uit lege PET-flessen. Het vilt draagt bij aan een goede akoestiek in de hal. Uit de oude sporthal De Dreef is de sportvloer verwijderd en gerecycled. Het materiaal is opnieuw gebruikt in de ondervloer.

Biobased materialen hebben eveneens hun weg gevonden naar de Gouwehal. De tribune en het grote klim-/klautertoestel zijn bekleed met bamboe. De geluidsabsorberende lamellen zijn gemaakt oude jeans die voor hernieuwd gebruik tot pulp zijn vermalen. Bovendien had de gemeente heel wat eerder gebruikte houten elementen verzameld en opgeslagen voor hergebruik in het nieuwbouwproject, waaronder balkhout, plafondschrootjes en traptreden. Van het balkhout, bijvoorbeeld, is de nieuwe tribunetrap gemaakt.

Aan natuur-exclusiviteit ontbreekt ’t evenmin bij de Gouwehal. In de gevel zijn nestkasten voor zwaluwen en vleermuizen ingebouwd. Op het dak zijn, naast de zonnepanelen, nestplaatsen voor vogels vrijgemaakt. Een deel van het dak is uitgerust met een groendak voor het vasthouden van hemelwater.

Geen video beschikbaar

Projectpartners

Opdracht

Gemeente Waddinxveen

Architectuur

Topos Stedenbouw Architectuur Bouwkunde i.s.m. Gemeente Waddinxveen en InFit Beweegconcepten

Constructief ontwerp

IMd Raadgevende Ingenieurs

Hoofduitvoering

Den Dubbelden bouw & renovatie

Demontage

nvt

Staalconstructies

Dijkstaal

Installatietechniek

Vintis

Fotografie

Impressies: Topos • Foto’s: Den Dubbelden, IMd en Topos

Ervaringen projectpartners

Welke vorm van hergebruik/herbruikbaarheid van staal is in dit project (het meest) toegepast?
Componenten of elementen uit bestaande staalconstructies
Wat was het voornaamste, overkoepelende ruimtelijk-functionele doel van het hergebruik in het project?
Vervanging bestaand gebouw/bouwwerk
Wat was de belangrijkste duurzaamheidsambitie of -motief voor hergebruik in het project?

Zo duurzaam mogelijk gebouw, donorgebruik van gebouwen in de gemeente die gesloopt gingen worden.

Hoe is het zoeken en inventariseren van mogelijk herbruikbare staalconstructiedelen verlopen?

Gemeente had gebouwen op het oog die gesloopt zouden worden. Daarvan zijn archieftekeningen opgezocht. Aan de hand van die tekeningen en bezoeken aan de 'donorgebouwen' zijn oogstkaarten gemaakt. Hierop staat vermeld welke onderdelen opnieuw gebruikt kunnen worden.

Uit welke bron(nen) zijn de herbruikbare constructiedelen voornamelijk ‘geoogst’?
Donorskelet / sloopgebouw / -bouwwerk
Was van de herbruikbare constructiedelen voldoende technische informatie beschikbaar?

Nee, tijdens het project was de NTA 8713 ook nog niet beschikbaar. Het testen van de onderdelen is in samenwerking met Nebest gedaan.

Is bij het beoordelen van de constructiedelen op geschiktheid voor hergebruik, gebruik gemaakt van de 'NTA 8713 Hergebruik van constructiestaal'?
Nee
Hoe zijn de kwaliteiten / geschiktheid van de constructiedelen voor hergebruik beoordeeld?

Visueel en via materiaaltesten.

Hebben de constructiedelen (bij DO of UO) nog bewerking/aanpassing ondergaan, t.b.v. het (veilig en verantwoord) hergebruik?
Ja, op kleine schaal (enkele elementen)

Kop- en voetplaten.

Hoe is het proces van demontage, transport en eventuele tussentijdse opslag van de constructiedelen in het algemeen verlopen?

De sloper heeft opdracht gekregen voor het oogsten van materialen. De materialen zijn tijdelijk opgeslagen naast de bouwlocatie.

Is de ‘nieuwe’ constructie op zijn beurt geschikt voor hergebruik in de toekomst?
Ja.

Deels, waar mogelijk demontabel.

Zijn de (technische) gegevens van de constructiedelen vastgelegd in een materialenpaspoort?
Nee.
Zijn de geometrie van de hergebruikte constructiedelen, de posities in de ‘nieuwe’ constructie en de relaties met andere constructiedelen opgenomen in een (collectief toegankelijk en toepasbaar) 3D-model?
Ja.

Er is een 3D-model gemaakt.

In welke mate is binnen uw project sprake geweest van dit onderstaande ‘material driven design’? En hoe heeft u dat beleefd?

Vanaf de eerste schets.

Bij het ontwerpen o.b.v. hergebruik is een doelmatige samenwerking tussen verschillende disciplines essentieel. Hoe is die samenwerking in uw project georganiseerd en wat zijn daarbij uw bevindingen?

Veel afstemming tussen architect en constructeur.

Heeft u – op grond van uw kennis en ervaringen in het project – aanbevelingen of tips voor vakgenoten of andere betrokkenen bij toekomstige hergebruiksprojecten?

Gebruik de NTA 8713.